Rewitalizacja


Znajdujesz się: Strona główna -> Rewitalizacja


IV Kongres Rewitalizacji

   IV KONGRES REWITALIZACJI

XIV KONGRES ZWIĄZKU MIAST POLSKICH

Wałbrzych 19-21 września 2016 r.

W dniach 19-21 września 2016 r. w Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu odbył się         IV Kongres Rewitalizacji Miast i XIV Kongres Miast Polskich

W czasie obrad Kongresu ponad 430 osób uczestniczyło w 4 sesjach plenarnych i 30 sesjach tematycznych. 

Uczestnicy wysłuchali ponad 110 wystąpień i paneli dyskusyjnych, obejrzeli ciekawe sesje posterowe.

W Kongresie uczestniczyli przede wszystkim przedstawiciele samorządów (ponad 50%), organów centralnych i regionalnych oraz licznie reprezentowani przedstawiciele środowiska naukowego.

Wśród imprez towarzyszących Kongresowi na uwagę zasługiwały:

 Konferencja dla doktorantów i studentów

 Konkurs na najlepszą pracę doktorską / magisterską o tematyce rewitalizacji

 Wizyta studyjna na obszarze Nowego Miasta w Wałbrzychu - podczas wizyty przedstawione zostanły unikalne założenia modernistyczne i układy ulic i ciągów komunikacyjnych, projektowanych specjalnie dla nowej dzielnicy Wałbrzycha, jaką było Nowe Miasto. Zaprezentowano elementy zrewitalizowane, łącznie z założeniem parkowym, jak również obiekty przeznaczone do odnowienia w najbliższym czasie, np. Stadion Lekkoatletyczny.

 Szkolenia z zakresu rewitalizacji  zrealizowane w 4 blokach tematycznych:

- Diagnoza zjawisk kryzysowych i delimitacja obszarów zdegradowanych oraz obszarów rewitalizacji

- Program rewitalizacji – sporządzenie dokumentu i procedura uchwalania

- Partycypacja społeczna i partnerstwo w działaniach rewitalizacyjnych

- Wdrażanie programu rewitalizacji

O IV Kongresie Rewitalizacji Miast napisali m.in.:

http://mib.gov.pl/2-514324a4ec938-1797330-p_1.htm

https://konferencja-naukowa.pl/dolnoslaskie/6008-iv-kongres-rewitalizacji-miast.html

http://www.forumrewitalizacji.pl/artykuly/223/59/IV-KONGRES-REWITALIZACJI-Walbrzych-2016

http://rewitalizacja.walbrzych.pl/iv-kongres-rewitalizacji-19-21-wrzesnia-2016-r/

http://walbrzych.naszemiasto.pl/artykul/iv-kongres-rewitalizacji-miast-w-walbrzychu,3862741,artgal,t,id,tm.html

http://tvwalbrzych.pl/iv-kongres-rewitalizacji-miast-odbedzie-sie-walbrzychu/

http://urzad.um.walbrzych.pl/pl/news/iv-kongres-rewitalizacji

http://www.walbrzyszek.com/news,single,init,article,33440

http://go-local.pl/event/iv-kongres-rewitalizacji-miast/

http://portalkomunalny.pl/calendar/iv-kongres-rewitalizacji/

http://www.knsk.org/14-aktualnosci/65-kongres

http://walbrzych.dlawas.info/wiadomosci/ministrowie-w-walbrzychu-mowili-o-pieniadzach-i-dworcach/cid,8884,a

http://fabrykapelnazycia.pl/aktualnosci/20160920/85/iv_kongres_rewitalizacji_miast.html

http://kongres.irm.krakow.pl/

 


AKADEMIA REWITALIZACJI IRM

 Instytut Rozwoju Miast zaprasza na profesjonalne szkolenia z zakresu rewitalizacji.

Pełen cykl szkoleniowy obejmuje 4 tematy:
1. Diagnoza zjawisk kryzysowych i delimitacja obszarów zdegradowanych oraz obszarów rewitalizacji,
2. Program rewitalizacji – sporządzenie dokumentu i procedura uchwalania,
3. Partycypacja społeczna i partnerstwo w działaniach rewitalizacyjnych,
4. Wdrażanie programu rewitalizacji.
Wszystkie tematy oferujemy w wersji podstawowej(jednodniowe szkolenie: wykłady, 8 godzin dydaktycznych, w godzinach 10-17) oraz rozszerzonej (dwudniowe szkolenie: wykłady i praktyczne warsztaty, 16 godzin dydaktycznych, 1. dzień – 10-17, 2. dzień – 9-16).
Szkolenia w wersji podstawowej prowadzone są w formie konwersatorium – wykłady ze szczegółowym omówieniem przykładów i dyskusją z uczestnikami. W wersji rozszerzonej konwersatorium wzbogacamy praktycznymi warsztatami z analizą problemów rewitalizacyjnych miast, którymi zainteresowani są uczestnicy. Warsztaty pomagają ugruntować wiedzę osobom, które uczestniczyły w szkoleniu w wersji podstawowej lub zdobyły podstawowe wiadomości o rewitalizacji w inny sposób. 
Szkolenia odbywają się w Krakowie w siedzibie Instytutu Rozwoju Miast (ul. Cieszyńska 2) oraz w Warszawie (ul. M. Paca 40).
Cena za udział w jednym szkoleniu wynosi w wersji:
- podstawowej – 475 zł netto (+VAT),
- rozszerzonej – 1150 zł netto (+VAT).
Cena obejmuje udział w szkoleniu, komplet materiałów szkoleniowych, certyfikat potwierdzający udział w szkoleniu oraz lunch w każdym z dni szkoleniowych.
Cena za udział w pełnym cyklu szkoleniowym wynosi w wersji:
- podstawowej – 1500 zł netto (+VAT),
- rozszerzonej – 3600 zł netto (+VAT).
Absolwenci pełnych cykli szkoleniowych otrzymają prestiżowy certyfikat ukończenia Akademii Rewitalizacji IRM.
Limit miejsc to 25 osób na jedno szkolenie w wersji podstawowej i 15 osób w wersji rozszerzonej. Decyduje kolejność zgłoszeń.
Zakresy tematyczne, harmonogramy i informacje o prowadzących szkolenia w załączonym tekście: Akademia Rewitalizacji IRM.pdf
Zgłoszenia i  informacje: e-mail szkolenia(at)irm.krakow.pl lub Jaromir Matulewicz tel. 12 634 29 53 w.15


Rząd przyjął projekt ustawy o rewitalizacji

 30.06.2015

"Tylko kompleksowe i zaplanowane przy udziale lokalnej społeczności różnorodne działania, zapewnią skuteczność działań rewitalizacyjnych, a w efekcie znaczącą poprawę jakości życia na rewitalizowanych terenach. Zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania, wspomogą ten proces. O potrzebie takiej regulacji samorządowcy mówili już od dawna"– tak o zaakceptowanym dziś przez rząd dokumencie, powiedziała minister infrastruktury i rozwoju Maria Wasiak.

Rada Ministrów przyjęła także Program wsparcia przemysłu Województwa Śląskiego i Małopolski Zachodniej. Rewitalizacja jest zadaniem szczególnym dla miast tych regionów. Rząd zaakceptował również aneksy do KT dla pięciu województw, w tym dla Śląska i Małopolski, które regulują zakres i warunki dofinansowania regionalnych programów 2014-2020. Wskazano m.in. wkład budżetu państwa do projektów rewitalizacyjnych (finansowanych z funduszy europejskich) – dla woj. śląskiego ponad 65 mln euro, dla małopolskiego ok. 47,7 mln euro.

Na szeroko rozumiane działania rewitalizacyjne na lata 2014-2020 przewidziano 25 mld zł, z czego 22 mld zł będzie pochodzić z programów unijnych (ok. 15 mld zł z regionalnych, 7 mld z krajowych), a 3 mld ze środków budżetu państwa oraz samorządów.

Ustawa kładzie silny akcent na partycypację społeczną, a więc realne włączenie społeczeństwa we wszystkie etapy procesu rewitalizacji – od planowania, przez realizację, po ocenę działań. Mieszkańcy muszą mieć poczucie, że zmiany w ich gminie kształtowane są z myślą o nich i przy ich udziale. Istotnym elementem jest prowadzenie różnorodnych konsultacji społecznych (ankiety, wywiady, debaty, warsztaty) obejmujących wszystkich zainteresowanych. Ich wyniki muszą być podawane do publicznej wiadomości.

Dokument porządkuje dzisiejsze pojmowanie rewitalizacji, które w ostatnich latach było bardzo różnie rozumiane, często w sposób zbyt uproszczony i sprowadzało się do pojedynczych projektów dotyczących budynków, publicznych przestrzeni miejskich, bez należytego uwzględnienia i zaprojektowania działań „miękkich” adresowanych do lokalnych społeczności oraz przedsiębiorców. Istotą rewitalizacji jest prowadzenie tych działań łącznie, tak aby się wzajemnie wzmacniały i uzupełniały.

Jednym z istotniejszych elementów ustawy jest uregulowanie kwestii dotyczących gminnych programów rewitalizacji (GPR). Będą one podstawowym narzędziem prowadzenia rewitalizacji, zapewniającym jej kompleksowość oraz działania w ścisłej współpracy ze społecznością lokalną (a także realizowanych przez nią samą). Jego podstawą powinno być wyznaczenie obszarów wymagających działań oraz przedstawienie całościowej strategii ich prowadzenia.

Kolejnym rozwiązaniem jest możliwość powołania Komitetu Rewitalizacji, czyli forum opiniującego i doradczego, w skład którego wejdą przedstawiciele gminy i lokalnej społeczności. Komitet będzie współpracował z samorządem w czasie realizacji procesu rewitalizacji.

Założenia ustawy przewidują także dwa specjalne rozwiązania ułatwiające prowadzenie rewitalizacji w gminie. Nie będą one obowiązkowe – będą mogły być stosowane w zależności od potrzeb i charakterystyki zaplanowanych działań. Są nimi:

  • utworzenie na obszarach rewitalizowanych Specjalnej Strefy Rewitalizacji (SSR). Status SSR umożliwi korzystanie ze szczególnych udogodnień (np. możliwość przyznania dotacji na remonty budynków), a także uprości procedury administracyjne związane z realizacją gminnego programu rewitalizacji;
  • uchwalenie miejscowego planu rewitalizacji (szczególna forma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), który będzie podstawą realizacji przekształceń urbanistycznych oraz prac inwestycyjno-budowlanych ujętych w GPR. Regulacje cechujące tę specjalną postać planu miejscowego to np. możliwość zawarcia w planie miejscowym koncepcji urbanistycznych czy przypisania do nieruchomości szczegółowych warunków realizacji inwestycji przewidzianych w planie.


Dobre praktyki na rzecz rewitalizacji

"Dobre praktyki na rzecz rewitalizacji" w formie książkowego katalogu to projekt, który na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju przygotowuje Instytut Rozwoju Miast wraz z konsorcjantami - firmą DYSPERSJA Anna Chrościcka orazLocativo sp. z o.o.  

Celem katalogu dobrych praktyk jest upowszechnienie wiedzy na temat istoty procesu rewitalizacji oraz wskazanie narzędzi, rozwiązań, mechanizmów i procesów przydatnych dla jej prowadzenia. Rewitalizacja zostanie przedstawiona jako  kompleksowe, wieloletnie i partnerskie podejście zmierzające do wyprowadzenia zdegradowanego obszaru ze stanu kryzysowego, przy zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju i ładu przestrzennego oraz integrując różne aspekty miejskie. 

Dobre praktyki opracowane oraz wydane wczesną jesienią w formie publikacji o charakterze edukacyjnym będą uzupełnieniem informacji w zakresie problematyki rewitalizacji, w stosunku do Krajowej Polityki Miejskiej (KPM), Narodowego Planu Rewitalizacji (NPR), ustawy o rewitalizacji oraz Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014 – 2020. 

Realizacją projektu kieruje dr Aleksandra Jadach – Sepioło (Zakład Mieszkalnictwa i Odnowy Miast). 


O potrzebie wprowadzania planów operacyjnych w rewitalizacji

 W Tomie X/2015 Przegladu Urbanistycznego (http://www.przegladurbanistyczny.pl/) ukazał się artykuł dr. Janusza Jeżaka  O potrzebie wprowadzania planów operacyjnych w rewitalizacji (s.47-49).

Dr Janusz Jeżak jest urbanistą, członkiem GKU-A, kierownikiem Zakładu Ekonomiki Przestrzeni w Instytucie Rozwoju Miast w  Krakowie, autorem programów, ekspertyz i publikacji poświęconych rewitalizacji.

Tekst artykułu:

http://media.wix.com/ugd/841e35_2cd57f921a9e4624a6e1b306de2899ef.pdf 


Program Rewitalizacji dla Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego

Instytut Rozwoju Miast w Krakowie na zlecenie Urzędu Miasta Rzeszowa opracowuje Program Rewitalizacji dla Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego. Przygotowywany program jest jednym z sześciu dokumentów strategicznych, tworzonych w ramach projektu Opracowanie dokumentów strategicznych dla Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2007 – 2013). Program rewitalizacji opracowywany jest dla Miasta Rzeszowa (lider projektu) oraz 12 gmin wchodzących w skład Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego.
W trakcie prac Instytut Rozwoju Miast korzysta ze swojego bogatego doświadczenia zgromadzonego w wyniku realizacji projektów i badań naukowych (m.in. Rewitalizacja miast polskich jako sposób zachowania dziedzictwa materialnego i duchowego oraz czynnik zrównoważonego rozwoju), prac eksperckich i ewaluacji zlecanych przez organy administracji publicznej (m.in. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego) oraz lokalnych programów rewitalizacji dla miast.
Punktem wyjścia przy tworzeniu dokumentu była pogłębiona diagnoza stanu rzeczywistości na terenie Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego, dotycząca sfery przestrzennej, sfery gospodarczej i sfery społecznej. Równocześnie w programie dla każdej z gmin wyznaczone zostały obszary problemowe wymagające wsparcia w ramach działań rewitalizacyjnych.
Na podstawie przeprowadzonych prac diagnostycznych zaproponowany został plan działań przestrzennych, gospodarczych i społecznych mających na celu wyprowadzenie zidentyfikowanych obszarów problemowych ze stanu kryzysowego, poprzez nadanie im nowych funkcji, zachowanie dziedzictwa kulturowego, aktywizację mieszkańców i stworzenie warunków do rozwoju w oparciu o charakterystyczne uwarunkowania endogeniczne. W programie wskazane zostały ponadto zintegrowane projekty rewitalizacyjne służące rozwiązywaniu problemów charakterystycznych dla wszystkich gmin Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego.
Opracowywany dokument stanowił będzie podstawę do ubiegania się o fundusze dedykowane na działania o charakterze rewitalizacyjnym w ramach programów operacyjnych współfinansowanych ze środków polityki spójności Unii Europejskiej w perspektywie budżetowej 2014 – 2020.


Zintegrowany Plan Zarządzania Zmianami Obszaru Funkcjonalnego Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 r.

Instytut Rozwoju Miast w Krakowie opracował Zintegrowany Plan Zarządzania Zmianami Obszaru Funkcjonalnego Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic do 2030 r. w ramach projektu „Zintegrowane podejście do problemów obszarów funkcjonalnych na przykładzie Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic” (projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, będących w dyspozycji Ministra Rozwoju Regionalnego oraz dofinansowany ze środków własnych miast: Chorzowa, Rudy Śląskiej i Świętochłowic).

Obszary centralne polskich miast pełniące dotychczas zróżnicowane funkcje administracyjne, handlowe, usługowe, kulturalne, edukacyjne znajdują się obecnie w odwrocie. Główna ulica lub rynek wraz z przyległym obszarem były jak dotąd zazwyczaj „salonem miasta”. To w tych miejscach koncentrowała się najbardziej prestiżowa i przynosząca szczególnie wysoką stopę zwrotu działalność np. sprzedaż biżuterii, czy ekskluzywnych ubrań. W mniejszych miastach w obszarach centrów licznie występowały także sklepy i usługi dla ludności wiejskiego zaplecza. W okresie ostatnich 25 lat funkcje te były powszechnie przejmowane przez wielkopowierzchniowe centra handlowe kolejnych generacji. Na te tendencje nałożyły się intensywne procesy suburbanizacji, które doprowadziły do odpływu najlepiej sytuowanych mieszkańców miast na jego przedmieścia. W efekcie doszło do wymycia części wspomnianych działalności z obszarów centrów miast. Tylko nieliczne ośrodki miejskie w Polsce są w stanie oprzeć się procesowi degradacji funkcjonalnej centrum i naturalnie kreować jego nowe funkcje.
Zarządzanie centrami miast jest metodą, która stara się na twórczo odpowiadać na współczesne wyzwania, które stoją przed obszarami centralnymi miast, także polskich. Polega ona na wykorzystywaniu zindywidualizowanych zasobów w odpowiedzi na bardzo konkretne, lokalne potrzeby. Nie jest to procedura standardowa. Doświadczenia miast z Zachodniej Europy, a także kilku polskich miast, które już próbują stosować tą metodę pokazują, że niezbędne jest stopniowe, ewolucyjne rozpoczynanie realizacji kolejnych zadań.


Usługi doradcze w zakresie dotyczącym prac nad zagadnieniami rewitalizacji polskich miast

Od lipca 2014 r. Instytut Rozwoju Miast współpracuje z Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju, świadcząc usługi doradcze w zakresie dotyczącym prac nad zagadnieniami rewitalizacji polskich miast.
Doradztwo ma na celu merytoryczne wsparcie MIiR w pracach nad Narodowym Planem Rewitalizacji. NPR ma być dokumentem rządowym, który stworzy przyjazne warunki dla prowadzenia rewitalizacji w Polsce, np. poprzez projekty zmian w prawie, stworzenie spójnego systemu i określenie źródeł finansowania rewitalizacji, promowanie dobrych praktyk, dzielenie się wiedzą czy wypracowanie wzorcowych dokumentów. Skierowany on będzie przede wszystkim do samorządów, ale też do społeczności lokalnych, osób prywatnych, przedsiębiorców, organizacji samorządowych.
Narodowy Plan Rewitalizacji ma pozwolić na ograniczenie niekorzystnych procesów, które - wg opracowania Instytutu Rozwoju Miast „Skala degradacji miast w Polsce”, dotykają nawet 20 proc. obszarów miejskich w Polsce i dotyczą niemal 2,4 mln mieszkańców naszego kraju.
Konsultacje przeprowadzane z ekspertami Instytutu mają na celu przedstawienie efektów potencjalnie zastosowanych rozwiązań, wskazanie obszarów które powinny zostać objęte planowanymi działaniami, jak również definiują potencjalne zagrożenia i ryzyka.
Z uwagi na kompleksowy charakter planowanych działań oraz podejście integrujące kilka dziedzin, współpraca Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z IRM dotyczy obszaru prawnego, mieszkaniowego, środowiskowego, urbanistycznego, finansowego oraz proceduralnego.
Pracami zespołu eksperckiego Instytutu Rozwoju Miast oraz sprawnym przebiegiem konsultacji kieruje dr Aleksandra Jadach – Sepioło.
 Szczegółowe informacje nt prac nad ustawą o rewitalizacji znajdą Państwo na stronie:
http://www.mir.gov.pl/rozwoj_regionalny/polityka_regionalna/rozwoj_miast/rewitalizacja/strony/start.aspx


Podsumowanie III Kongresu Rewitalizacji Miast

III KONGRES REWITALIZACJI MIAST

REWITALIZACJA W POLITYCE MIEJSKIEJ

PODSUMOWANIE KONGRESU

 Kongres organizowany w partnerstwie z
– Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju
– Polską Akademią Nauk
– Urzędem Marszałkowskim Województwa Małopolskiego
Związkiem Miast Polskich
 – Bankiem Gospodarstwa Krajowego

    

Wydarzenie współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013.

Partnerem kongresu jest
Bank Gospodarstwa Krajowego

PODSUMOWANIE KONGRESU

CZĘŚĆ I

 

Prof. dr hab. inż. Tomasz Parteka           
Politechnika Gdańska
Wydział Architektury
Przewodniczący Rady Naukowej
III Kongresu Rewitalizacji Miast

PODSUMOWANIE
III KONGRESU REWITALIZACJI MIAST


1. Ten Kongres wyraźnie różnił się od poprzednich. Wynika to z uwarunkowań zewnętrznych, jak i fazy rozwojowej polskiej przestrzeni. Pierwszy Kongres koncentrował się na diagnozie o mocno pesymistycznym wydźwięku. Dominowały informacje i analizy nieładu i zapaści polskiej przestrzeni miejskiej. Patologie polskiej urbanistyki przeciwstawiane były przykładom z Europy Zachodniej, której kraje dyskontowały dobre doświadczenia Inicjatywy URBAN.

Drugi Kongres był bardziej roszczeniowy. Wskazywał jakie warunki instytucjonalne powinny zostać spełnione dla realnych działań rewitalizacyjnych.
Obecny – III Kongres cechował poważny dialog wszystkich aktorów polityki miejskiej i rewitalizacji: resort właściwy ds. gospodarki przestrzennej, samorządy (choć słabo reprezentowane), sektor bankowy (BGK), przedstawicieli nauki, ekspertów i realizatorów projektów. Myślenie pozytywistyczne oparte było także na odniesieniach do przykładów dobrych praktyk zagranicznych i polskich. Wyraźny staje się proces nadążania za doświadczeniami europejskimi. Powoli polskie doświadczenia stają się inspirujące dla innych (np. Ukraina). Mieści się w tym szansa na eksport polskiego know – how.

2. Obserwujemy dobry klimat dla polityki miejskiej i rewitalizacji. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju przyjęło aktywnie rolę rządowego koordynatora „pakietu miejskiego” Unii Europejskiej. Odpowiedzialnie realizuje strategię „Europa 2020” oraz przyjęcie w Umowie Partnerstwa – miast i dzielnic miast wymagających rewitalizacji, jako jednego z pięciu obszarów strategicznych interwencji. Powstają rządowe dokumenty programowania: Krajowa Polityka Miejska oraz Narodowy Plan Rewitalizacji. Oznacza to poważne wyzwania dla regionalnych i lokalnych polityk i planów rewitalizacji. Po raz pierwszy mamy szansę na program spójny i kompleksowy. Najważniejszym jest jednak optymistyczna perspektywa finansowa na lata 2014 – 20. Nie wolno zmarnować tej szansy.

Odrębnym problemem jest proces legislacyjny „Ustawy o rewitalizacji”. Już sam fakt transparentnej dyskusji interesariuszy o tej ustawie stanowi poważną wartość.
Rola dobrych praktyk nabiera nowego fundamentalnego znaczenia. Chcemy i możemy inspirować się bez prymitywnego naśladownictwa. Przesłanie z sesji poświęconej doświadczeniom europejskim, a także z innych sesji wskazuje, że należy tworzyć i programować trzeci filar rewitalizacji: dotyczący skutków zmian klimatu, stanu środowiska i oszczędności energii. Rewitalizacja odgrywa dużą rolę w realizacji europejskiej Strategii „Europa 2020” choćby w realizacji zobowiązań pakietu 3 x 20: 20% więcej energii z OZE, 20% mniej emisji, 20% więcej oszczędności energii.
To już nowa generacja projektowa nie tylko ocieplenia, ale np. produkcja energii ze źródeł indywidualnych, nie tylko emisja zanieczyszczeń - ale także poprawa klimatu miast i rola przestrzeni otwartych.

3.    Polityka miejska wraz z rewitalizacją nie powinny ulegać prawu koncentracji w wielkich miastach; równie ważne jest działanie w małych, a nawet bardzo małych miastach. Policentryczny układ osadniczy, który dobrze sytuuje polską przestrzeń w przestrzeni europejskiej powinien znaleźć odzwierciedlenie w policentrycznym i zrównoważonym narodowym planie rewitalizacji (NPR).

  • NPR to kluczowy instrumentalny dla umocnienia wewnętrznych potencjałów miast i regionów;

  • NPR powinien być planem wielopoziomowym (kraj, regiony, miasta) z zachowaniem subsydiarności ;

  • NPR nie powinien przeregulować działań - polska samorządność lokalna krzepnie także dzięki rewitalizacji.

4.    W prezentacjach i dyskusji pojawiły się nowe oryginalne problemy:

  • Nowe polskie instrumenty finansowe (np. Fundusz Municypalny + BGK)

  • Instytucjonalne: agencja polityki gruntowej (jako odpowiedź instytucjonalna na spekulację);

  • Metodologiczne: ujęcie przepływów polityce miejskiej w metropoliach (przepływy inwestycyjne i metropolizacyjne);

  • Wyczerpuje się faza rewitalizacji prostej, wchodzimy w fazę nowego podejścia do rewitalizacji jako czynnika wzrostu postindustrialnego i rozwoju inteligentnego (smart);

  • Nowym problemem w Polsce może być równość płci w procesie i efektach odnowy miast (przestrzeń publiczna, bezpieczeństwo, mobilność). Dotyczy to także wykluczenia oraz wykluczeń np. ludzi w wieku 65 plus.


5.    Trzeba podkreślić ogromną rolę Instytutu Rozwoju Miast – to już III Kongres w polskim pustynnieniu instytucji badawczych zajmujących się gospodarką przestrzenną i rozwojem miast. IRM jest naszym „drzewem życia”. Dbajmy o nie. Wielkie słowa uznania dla zespołu przygotowującego Kongres. Już od jutra trzeba zacząć przygotowywać IV Kongres. Idzie o ciągłość i wykorzystanie szansy. Ruszą bowiem wszystkie nowe fundusze i programy UE: krajowe, regionalne i miejskie. Rozpocznie się kolejna runda zmagań o jakość polskiej przestrzeni. Badawcza i organizacyjna zdolność instytucjonalna wymaga dowartościowania. IRM odgrywa w tej strukturze rolę wiodącą.

CZĘŚĆ II

dr hab. arch. Zygmunt Ziobrowski, prof.IRM
Instytut Rozwoju Miast
Członek Rady Naukowej
III Kongresu Rewitalizacji Miast


PODSUMOWANIE OBRAD III KONGRESU REWITALIZACJI MIAST

III Kongres Rewitalizacji miał miejsce 4-6 czerwca 2014 r. w Krakowie. W Kongresie uczestniczyło ponad 250 osób biorąc udział w 6 sesjach plenarnych i 15 sesjach równoległych. Ponad 70 osób przygotowało swoje wystąpienia lub przewodniczyło sesjom. W dyskusji towarzyszącej sesjom wypowiedziało się blisko 50 osób.

Imprezą towarzyszącą III Kongresowi było podsumowanie konkursu na najlepsze projekty rewitalizacji w woj. Małopolskim oraz wręczenie nagród i wyróżnień. I nagrodę otrzymało Miasto i Gmina Olkusz, II – Gmina Wadowice, III – Gminy Libiąż i Alwernia, natomiast wyróżnienia otrzymały Miasto i Gmina Olkusz oraz Gmina Wadowice.
Nagrody i wyróżnienia wręczyli Panowie Marek Sowa, Marszałek Województwa Małopolskiego i Paweł Orłowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju.

Głównym celem III Kongresu było poszukiwanie miejsca rewitalizacji w polityce miejskiej.

W ostatnim czasie nastąpiło widoczne przyspieszenie działań na rzecz rewitalizacji miast.

  • Rząd RP przyjął Koncepcję Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, przygotowaną przez MRR obecnie MIR.
  • W MRR powstała robocza wersja Krajowej Polityki Miejskiej i została przekazana do szerokiej, publicznej dyskusji.
  • Pod patronatem Związku Miast Polskich powstał nowy projekt ustawy o Rewitalizacji.
  • W MIR opracowano Założenia Narodowego Planu Rewitalizacji 2022.

Są to widoczne oznaki tego przyspieszenia, a równocześnie to optymistyczny sygnał, że idzie nowe.
W sensie ideowym umacnia się koncepcja „powrotu do miasta”, którego fizycznym obrazem może być miasto zwarte, niskoemisyjne, przyjazne dla mieszkańców i biznesu.

Coraz częściej definiuje się rewitalizacje jako wielokierunkowy proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych nie tylko w sensie technicznym ale także pod względem środowiska przyrodniczego, krajobrazu i społeczności zamieszkujących dany obszar.
Tak pojmowana rewitalizacja najczęściej oznacza podniesienie atrakcyjności wizerunkowej i funkcjonalnej danego obszaru oraz uzyskani zdolności oddziaływania na pozytywne zmiany w jego otoczeniu.
Rośnie świadomość znaczenia rewitalizacji dla rozwoju i potrzeba kompleksowego jej traktowania.
Rewitalizacja coraz częściej kreuje nowe relacje w strukturze miasta (Rybnik, Poznań).
Takie pojmowanie wyzwala potrzebę poszukiwania nowych bardziej skutecznych narzędzi, wśród których wymienia się:

  • wzmacnianie finansowania zwrotnego (m.in. Jessica),
  • fundusz municypalny (BGK),
  • nowe opłaty adjacenckie,
  • powiązanie programowania rewitalizacji z planowaniem przestrzennym.

 Ważne jest także właściwe śledzenie procesu rewitalizacji wykorzystując:

  • możliwości monitoringu dostosowanego do specyficznych cech obszaru,
  • stosowania strategicznej Karty Wyników,
  • wykorzystanie referencji gridowej w prezentacji danych przestrzennych opisujących sytuację w obszarach kryzysowych.

Zarówno prelegenci jak i dyskutanci zwracali uwagę na szereg niedoskonałości utrudniających zarządzanie procesami rewitalizacji w tym między innymi:

  • ograniczenia i niedoskonałości prawa o zamówieniach publicznych,
  • zbyt sztywny system i długi czas rozliczania projektów,
  • brak wystarczających informacji szczególnie dotyczących własności,
  • nieuporządkowane stany własności.

Ostatnimi czasy pojawiły się nowe czynniki aktywizujące rewitalizację, jak np.:

  • modernizacja dworców kolejowych połączona z realizacją dużych programów handlowo-usługowych (Sopot, Kraków, Warszawa Centrum, Katowice),
  • wprowadzanie na obrzeża centrów miast lub śródmieść wielkopowierzchniowych obiektów handlowych czwartej i piątej generacji (Agora Bytom, Plaza Rybnik, Pasaż Grunwaldzki – Wrocław, Galeria Sfera – Bielsko-Biała, Galeria Kazimierz – Kraków, Galeria Katowicka, Galeria Trzy Korony – Nowy Sącz, Galeria Piekarska – Jarosław, Galeria Nowe Milo – Tarnowskie Góry). Obiekty te mają bardzo zróżnicowany program i w wielu przypadkach pobudzają pozytywne przekształcenia w sąsiedztwie. Wiele z tych galerii została zlokalizowana na terenach poprzemysłowych i pokolejowych.

Zgromadzone doświadczenia wielu podmiotów i osób, które w praktyce animowały lub nadzorowały proces rewitalizacji manifestują istotne oczekiwania. Ich postulaty to:

  • większa koncentracja środków na obszarach kryzysowych i w związku z tym potrzeba uściślenia kryteriów kwalifikujących obszar do objęcia interwencją,
  • w procesie rewitalizacji i realizacji polityk miejskich potrzebne jest uwzględnianie kulturowej rangi miast a także bardziej kompleksowe programowanie tych procesów,
  • zwiększenie roli społeczeństwa w procesie decyzyjnym związanym z programowaniem rewitalizacji w myśl hasła „rewitalizacja podwórek szkołą partycypacji”,
  • wyeliminowanie niedoskonałości ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym,
  • zapewnienie przełożenia rezultatów rewitalizacji na wzrost jakości życia,
  • zinstytucjonalizowanie procesów rewitalizacji w sposób pozwalający na stałe i ciągłe monitorowanie i zarządzanie tymi procesami.

Wielkie nadzieje wzbudził prezentowany podczas obrad Kongresu projekt ustawy o Rewitalizacji. Projekt ten opiera się na 3 filarach (założeniach):

1) rewitalizacja ma być zadaniem własnym gminy,

2) rewitalizacja ma być celem publicznym z punktu widzenia ustawy o gospodarce nieruchomościami,

3) Partnerstwo Publiczno-Prywatne i Partnerstwo Publiczno-Publiczne ma być podstawą pozyskiwania środków na rewitalizację.

Rewitalizacja powinna być istotną częścią polityki miejskiej formułowanej na wszystkich poziomach zarządzania.

Krajowa polityka miejska wobec miast powinna przede wszystkim koncentrować się na metropoliach i związanych z nimi regionami metropolitalnymi oraz na innych miastach ważnych dla realizacji celów krajowej polityki miejskiej.

Regionalne polityki miejskie wobec miast powinny wyrażać się poprzez miasta o znaczeniu regionalnym i ponadlokalnym oraz ich obszary funkcjonalne. Małe miasta w miejskiej polityce regionalnej powinny być obszarami szczególnej troski z punktu widzenia identyfikacji i diagnozowania problemów, budowania koncepcji rozwojowych a także realizacji celów i zadań o znaczeniu ponadlokalnym.

Lokalna polityka miejska to nic innego jak dobrze sporządzone i skoordynowane Strategia Rozwoju Gminy oraz Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego uwzględniające ustalenia ww. polityk – krajowej i regionalnej.

W formułowaniu polityk miejskich na wszystkich poziomach zarządzania warto odróżniać warstwę strategiczną od warstwy realizacyjnej.

Bardzo ważnym czynnikiem pobudzającym efektywność rewitalizacji jest kreatywne wykorzystanie spuścizny historycznej a także witalność miasta i aktywność jego władz i obywateli.

 


III KONGRES REWITALIZACJI MIAST

  III KONGRES REWITALIZACJI MIAST

REWITALIZACJA W POLITYCE MIEJSKIEJ


<------   Szczegółowe informacje w zakładce obok

 PLIKI DO POBRANIA:             
AKTUALNY PROGRAM         INFORMACJE O KONGRESIE        FORMULARZ  ZGŁOSZENIOWY

Kontakt:
Instytut Rozwoju Miast
ul. Cieszyńska 2, 30-015 Kraków
tel. 48 12 634 29 53, fax 48 12 633 94 05
e-mail: ‘kongres@irm.krakow.pl’
www.irm.krakow.pl


Artykuły po II Kongresie Rewitalizacji Miast

W kwartalniku naukowym IRM Problemy Rozwoju Miast w numerach 4/2012 i 1/2013 ukazały się artykuły uczestników II Kongresu Rewitalizacji Miast. Zapraszamy:

http://irm.krakow.pl/pl/wydawnictwa.html


II KONGRES REWITALIZACJI MIAST

Instytut Rozwoju Miast w Krakowie
serdecznie zaprasza na


II KONGRES REWITALIZACJI MIAST
– rewitalizacja jako narzędzie rozwoju ekonomicznego i społecznego


Kongres odbył się w dniach 12-14 września 2012 roku w Krakowie
(Nowohuckie Centrum Kultury)

<---   Więcej informacji oraz podsumowanie w zakładce obok


Projekt Poprawa jakości życia mieszkańców jako efekt programu rewitalizacji centrum miasta Lwowa

     Projekt Poprawa jakości życia mieszkańców jako efekt programu rewitalizacji centrum miasta Lwowa (projektodawca: Instytut Rozwoju Miast, koordynator projektu: dr Wojciech Jarczewski).
      Poprawa jakości życia mieszkańców jako efekt programu rewitalizacji centrum miasta Lwowa to projekt, który w ramach programu Polska Pomoc 2011 realizował Instytut Rozwoju Miast w Krakowie w partnerstwie z Instytutem Miasta/Urzędem Miasta Lwowa. Projekt miał zasadniczo dwa cele: edukacyjny oraz aplikacyjny.
     W ramach wątku edukacyjnego przeszkolono grupę 10 osób, które w przyszłości będą mogły realizować programy rewitalizacji we Lwowie. Wykorzystano takie narzędzia szkoleniowe jak: wizyta studialna w Polsce, seminaria szkoleniowe we Lwowie, przeprowadzono modelowe konsultacje społeczne w ramach przygotowywania Programu rewitalizacji Lwowa – Podzamcze 2012-2025. Uczestnicy szkoleń otrzymali także dwunastotomową serię książek pt. Rewitalizacja miast polskich.
     Program rewitalizacji Lwowa – Podzamcze 2012-2025 został przygotowany jako
materiał aplikacyjny, mający umożliwić wieloaspektową, realną odnowę tego mocno zdegradowanego historycznego  fragmentu centrum miasta, objętego częściowo ochroną UNESCO. Program rewitalizacji… to jednocześnie opracowanie mające ułatwić pozyskiwanie zewnętrznych środków finansowych. Dwujęzyczna publikacja Programu rewitalizacji w formie książkowej miała na celu promocję idei i metody rewitalizacji we Lwowie i na Ukrainie (więcej informacji na
http://irm.krakow.pl/pl/book/program_rewitalizacji_lwowa-podzamcze_2012-2025.html). Zaproponowane zintegrowane podejście do rewitalizacji obejmuje działania w sferze społecznej, gospodarczej oraz urbanistycznej. Modelowe rozwiązania zaproponowane dla lwowskiego Podzamcza mogą być  w przyszłości wykorzystane także w innych ukraińskich miastach.
     Warto podkreślić niezwykły entuzjazm dla realizacji tego projektu ze strony partnera ukraińskiego – Instytutu Miasta oraz pracowników Urzędu Miasta Lwowa. Swoje bezpośrednie wsparcie projektowi udzielił mer Lwowa – Andrij Sadowy, a życzliwy nadzór merytoryczny nad pracami objął prof. Jurij Kriworuczko – główny architekt Lwowa oraz Pani Lilia Onyszczenko-Szewć – główny konserwator zabytków Lwowa. Projekt realizowany przez Instytut Rozwoju Mast był komplementarny w stosunku do projektu rewitalizacji opracowywanego jednocześnie dla ścisłego centrum Lwowa na zlecenie niemieckiego rządu federalnego przez firmę GIZ. W sumie oba te projekty pokrywają koncepcją rewitalizacji niemal całe lwowskie śródmieście objęte ochroną UNESCO.


POLECAMY PLIKI DO POBRANIA

 

METODA ANALIZY I OCENY  PROJEKTÓW REWITALIZACJI – QAT HOUSE ES

Źródło: Projekt  House Es (w ramach URBACT ) - dotyczący rewitalizacji dużych obszarów mieszkaniowych. Jednym z rezultatów projektu jest narzędzie służące do jakościowej analizy i oceny projektów rewitalizacji (Hous-Es - Qualititative Assessment Technology) opracowane w ramach współpracy  Instytutu Rozwoju Miast w Krakowie z firmą EXPANSE i opisane w raporcie projektu pt.  „Handbook - Toolbox for the projects’ assessment”  z 2007 r.

Pliki udostępnione w zakładce obok "Do pobrania" .


Studia podyplomowe „Rewitalizacja miast polskich – organizacja i finansowanie”

     Skala potrzeb rewitalizacyjnych w polskich miastach, przy ograniczonej wiedzy i doświadczeniach w tym zakresie, tworzy  zapotrzebowanie na przygotowanie profesjonalnych kadr dla procesów rewitalizacji. Lukę tę wypełnić powinny studia podyplomowe „Rewitalizacja miast polskich – organizacja i finansowanie” przygotowane przez Szkołę Główną Handlową i Uniwersytet Jagielloński.
     Propozycja studiów bazuje na wynikach trzyletniego wspólnego projektu badawczego dotyczącego rewitalizacji. Zespoły SGH i UJ przy współudziale Forum Rewitalizacji  uczestniczyły  jako partnerzy w projekcie badawczym zamawianym PBZ-MNiSW-4/3/2006 „Rewitalizacja miast polskich jako sposób zachowania dziedzictwa materialnego i duchowego oraz czynnik zrównoważonego rozwoju” realizowanym pod kierunkiem Instytutu Rozwoju Miast w Krakowie.
      Obecnie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jest uruchamiany wspólny projekt SGH i UJ  „Rewitalizacja miast – organizacja i finansowanie”. Projekt obejmuje studia podyplomowe i szkolenia adresowane do pracowników urzędów średnich i małych miast, którzy planują wdrożenie uchwalonych lokalnych programów rewitalizacji lub poszerzenie dotychczasowych działań. Pierwszym krokiem jest dotarcie do osób, które zaangażowane były w przygotowanie i realizację projektów rewitalizacji. Zostaną one zaproszone do wzięcia udziału w bezpłatnym szkoleniu przygotowującym do roli trenera.
      Zainteresowanych zapraszamy do wypełnienia ankiety przygotowanej przez Kierownika Projektu.

 


12-tomowa REWITALIZACJA MIAST POLSKICH

Ukazały się ostatnie książki nowej 12-tomowej publikacji

W sprzedaży całość serii: tomy 1 - 12 oraz Podsumowanie projektu - w zakładce Wydawnictwa autorzy, spisy treści, ceny (także w abonamencie) i możliwość złożenia zamówienia.

 We wstępie do publikacji Kierownik Projektu dr hab.Zygmunt Ziobrowski prof IRM pisze m.in.:
"Przez rewitalizację miast polskich rozumiemy skoordynowany proces, prowadzony wspólnie przez władzę samorządową, społeczność lokalną i innych uczestników, będący elementem polityki rozwoju i mający na celu przeciwdziałania degradacji przestrzeni zurbanizowanej, zjawiskom kryzysowym, pobudzanie rozwoju i zmian jakościowych, poprzez wzrost aktywności społecznej i gospodarczej, poprawę środowiska zamieszkania oraz ochronę dziedzictwa narodowego, przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju."
Pełny tekst wstępu:  Wstęp do Rewitalizacji Miast Polskich.pdf

Publikacja jest wynikiem prac naukowych finansowanych ze środków na naukę w latach 2007-2010 jako projekt badawczy zamawiany Rewitalizacja miast polskich jako sposób zachowania dziedzictwa materialnego i duchowego oraz czynnik zrównoważonego rozwoju, realizowany przez konsorcjum w składzie:
- Instytut Rozwoju Miast – Partner Wiodący,
- Szkoła Główna Handlowa,
- Uniwersytet Jagielloński,
- Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji.
 

Ukazały się:   

Tom 1   Rewitalizacja miast w Wielkiej Brytaniii
          - praca zbiorowa pod red. R. Guzika;
Tom 2   Rewitalizacja we Francji - zarządzanie przekształceniami obszarów kryzysowych w miastach
          - Krzysztof Skalski;
Tom 3   Rewitalizacja miast w Niemczech 
          - praca zbiorowa pod red. M. Bryxa i A. Jadach-Sepioło;
Tom 4   Przestrzenne aspekty rewitalizacji - śródmieścia, blokowiska, tereny poprzemysłowe, pokolejowe i powojskowe
          - praca zbiorowa pod red. W Jarczewskiego;
Tom 5   Demograficzne i społeczne uwarunkowania rewitalizacji miast w Polsce
          - praca zbiorowa pod red. A. Zborowskiego;
Tom 6   Aspekty prawne i organizacyjne zarządzania rewitalizacją
          - praca zbiorowa pod red. W. Rydzika;
Tom 7   Finansowanie i gospodarka nieruchomościami w procesach rewitalizacji
          - praca zbiorowa pod red. M. Bryxa;
Tom 8   Rewitalizacja miast polskich - diagnoza
          - praca zbiorowa pod red.Z Ziobrowskiego i W. Jarczewskiego;
Tom 9   Założenia polityki rewitalizacji w Polsce 
          - praca zbiorowa pod red.Z Ziobrowskiego;
Tom 10 Model rewitalizacji miast 
          - Karol Janas, Wojciech Jarczewski, Wiesław Wańkowicz;
Tom 11 System monitorowania rewitalizacji 
          - Wojciech Jarczewski, Janusz Jeżak.
Tom 12 Przykłady rewitalizacji miast 
          - praca zbiorowa pod red.A.Muzioł-Węcławowicz.
oraz
          Podsumowanie projektu

 

 





Created by Eurohost