31 października 2005 roku zakończony został projekt SURE – Czasowo zorientowany model zrównoważonej rewitalizacji miast (A Time-Oriented Sustainable Urban Regene-ration). Projekt EVK4-2001-00255 zrealizowany w ramach 5. Programu Ramowego UE, {części EESD-ESD-3 Energia, środowisko i zrównoważony rozwój, dla działania kluczowego 4: Miasto jutra i dziedzictwo kulturowe) w latach 2002-2005, miał na celu wykorzystanie „modelu zorientowanej na czas polityki zarządzania miastami w Europie”, dla opracowania nowatorskiej metody wspomagania zarządzania procesami rewitalizacji miast, ze szczególnym skupieniem się na mobilności społecznej i bezpieczeństwie.
Instytut Rozwoju Miast jako uczestnik konsorcjum projektu był odpowiedzialny za pakiet roboczy WP7 – Szkolenia oraz współuczestniczył w opracowaniu produktu finalnego, jakim jest „narzędzie wspomagające” (TOOL) zarządzanie procesami rewitalizacji miast ze szczególnym skupieniem się na mobilności i bezpieczeństwie. W ramach wyznaczonych w pakiecie WP7 działań zostały opracowane ogólne założenia i podstawy szkoleniowe, tematyka, zakres, program, metodyka i techniki szkoleniowe oraz adresaci szkoleń na poziomie lokalnym. Opracowano również materiały szkoleniowe.
Członkowie zespołu uczestniczącego w projekcie SURE aktywnie włączali się w prace merytoryczne opracowując m.in. metodykę i kwestionariusze do badań ankietowych mieszkańców i przedsiębiorców na terenach przeznaczonych do rewitalizacji (Czyżyny i Zabłocie), stanowiących tzw. „case study” oraz do badania ruchu kołowego i pieszego na obszarze Zabłocia. Badania zostały przeprowadzone przez IMS (International Management Services sp. z o.o.), a Instytut wprowadził wyniki do opracowywanego narzę-dzia (TOOL).
Zespół opracował również nasze narzędzie (SoPuS – Safety of Public Space) będące elementem wspólnego narzędzia wspomagającego – TOOL-a. W narzędziu tym rozwinięto aplikację (program użytkowy, zbiór programów składających się na wielozadaniowe narzędzie) bazującą na danych pochodzących z Systemu Informacji Przestrzennej, mającą na celu wspomaganie zarządzania procesem rewitalizacji nastawionym na podniesienie bezpieczeństwa. Narzędzie wykonuje wykresy widoczności dla zaznaczenia obszaru eksplorowanego przez jego użytkowników. Wykresy te mogą być wykonywane dla różnych sytuacji w czasie. Wykorzystano tu procedurę uzyskiwania wykresów i map widoczności, opracowaną pierwotnie w Politechnice Krakowskiej do przeprowadzania analiz krajobrazowych i oceny projektów inwestycji budowlanych pod względem krajobrazowym. W prezentowanym przykładzie zmodyfikowano ją i zaadaptowano do potrzeb badań związanych z przestępczością. Badania nad możliwościami wykorzystania tej metody trwały ponad rok. Realizowane były w oparciu o teren pilotażowy „Zabłocie”.
Re-URBAN Mobil"Aktywna re-urbanizacja w warunkach zmian demograficznych". Projekt EVK4-CT-2002-00086/2 zrealizowany w ramach 5 Programu Ramowego UE, (części EESD-ESD-3 Energia, środowisko i zrównoważony rozwój, dla działania kluczowego 4: Miasto jutra i dziedzictwo kulturowe) w latach 2002-2005, miał za zadanie przeprowadzenie analizy uwarunkowań i barier re-urbanizacji rezydencjonalnych przestrzeni śródmiejskich oraz wykształcenie narzędzi, zachęt i strategii dla właściwego i długoterminowego użytkowania tych obszarów przy uwzględnieniu zmian demograficznych. Instytut był partnerem w tym projekcie od 2004 r. Projekt Re-URBAN był realizowany przez 13 partnerów, zarówno przez instytucje naukowe jak i władze miejskie. Tak ukonstytuowane konsorcjum odzwierciedlało zasadę zbliżenia nauki i praktyki, gdyż miasta są zarazem obiektem badań jak i docelowym odbiorcą wyników.
Polski zespół uczestniczył w badaniach nad ekologią miasta (Pakiet nr 6) wspólnie z Instytutem Geonika Czeskiej Akademii Nauk w Brnie. Wyselekcjonowane tereny studialne poddano analizom pod kątem zanieczyszczenia środowiska (zespół z Brna) oraz jakości zieleni (zespół z Krakowa).
Przeprowadzona została ocena środowiska mieszkaniowego w skali szczegółowej, określono najistotniejsze dla procesu re-urbanizacji wskaźniki dotyczące zieleni i środowiska, zdefiniowano również jakość środowiska dzielnic mieszkaniowych, w tym cele jakości i środki realizacji polityki na rzecz środowiska i zieleni śródmieść. Istot-ym elementem badań było wskazanie potencjałów i barier re-urbanizacji w tychże obszarach, a także zaproponowanie instrumentów, zachęt i strategii dla właściwego wykorzystania tych potencjałów. Jednym z wyników pracy pakietu nr 6 są mapy GIS, przedstawiające stan i jakość zieleni w szczegółowej skali. Innym zintegrowanym rezultatem projektu są wizje i plany działania dla tychże śródmiejskich zespołów mieszkaniowych, a także ustanowienie dialogu między władzami lokalnymi, mieszkańcami i przedstawicielami biznesu.
Ponadto interdyscyplinarny i transferowalny zestaw instrumentów dla wdrażania procesów re-urbanizacji, system informacji i monitoringu czy strategia komunikowania się wejdą na trwałe do arsenału środków działania europejskich miast. Będą też podstawą monitorowania zmian przez europejskie obserwatorium ESPON.
Warto uświadomić wszystkim, że wyniki tego i innych europejskich projektów badawczych są podstawą dla korygowania polityki Unii Europejskiej wobec miast (jako wiodącego elementu polityki regionalnej), a zarazem do modyfikowania europejskich funduszy na rzecz miast.
SUREURONET
W dniach 22-24 maja 2003 r. Instytut zorganizował w Krakowie konferencję międzynarodową Sureuronet nt.: „Zarządzanie i finansowanie odnowy powojennych zasobów mieszkanio-wych w krajach Europy Środkowowschodniej. Zrównoważone mieszkalnictwo w Europie” (Management and Finance of Post-war Housing Stock Refurbishment In Central and Eastern European Countries. Sustainable Development of Housing in Central Europe).
Współorganizatorami były 2 instytuty niemieckie: Institut für Regional Entwicklung und Strukturplanung (IRS, Erkner),
Institut Wohnen und Umwelt (IWU, Darmstadt).
Patronat objął prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Konferencję sfinansowała Komisja Europejska w ramach środków 5. Programu Ramowego UE, Komitet Badań Naukowych oraz Niemiecka Fundacja Schader Stiftung.
W konferencji uczestniczyło 110 osób z szeregu krajów europejskich reprezentujących „Wschód i Zachód”. W jej trakcie przedstawiono i omówiono udane metody i przykłady zarządzania i odnowy powojennych zasobów mieszkaniowych. W trakcie warsztatów szczególną uwagę zwrócono na narzędzia i strategie odnowy. Ważna była wymiana doświadczeń między krajami „Wschodu” i „Zachodu” oraz pomiędzy krajami środkowo-europejskimi, które charakteryzuje duża różnorodność rozwiązań.
